مدل های ساختار سازمانی

مدل ساختار سازمانی برای شرکت های نوآور

در این مقاله از مدیرنو، به شرح مدل ساختار سازمانی برای شرکت‌های نوآور می‌پردازیم. برای این‌که بدانید ساختار سازمانی چیست، می‌توانید مقاله ساختار سازمانی چیست را در ابتدا مطالعه فرمایید. در این مقاله به توضیحات کاملی در رابطه با چیستی، انواع آن و مزایا و معایبی که دارد، پرداخته‌شده است.

این مقاله سعی دارد پدیده ساختار سازمانی را از منظر سیستمی با تکیه‌بر دستگاه طراحی سازمانی، از یک سو و نظریه مدرن توسعه نوآورانه، از سوی دیگر، موردبررسی قرار دهد. تا بدین‌وسیله، یک مدل جهانی از ساختار سازمانی یک نهاد اقتصادی که سازگار با پویایی بالای توسعه اقتصادی است را نشان دهد. این مدل به گونه‌ای طراحی‌شده که هم انعطاف‌پذیری (پاسخگویی) ساختار سازمانی نسبت به نیازهای محیط خارجی و هم استحکام (پایداری) در مورد حفظ عملکرد را فراهم کند.

موضوعات در رابطه با ساختار سازمانی در مسائل مربوط به خلق سیستم اقتصادی، توجه لازم را دریافت نکرده‌اند. در مسیر یافتن راه‌های اثربخشی و کارایی شرکت‌ها، ساختار سازمانی آن‌ها به‌ندرت تحت برخی تحلیل‌های روش‌شناختی قرارگرفته‌اند.ساختارسازی مجدد چه زمانی اتفاق میافتد؟

مدل ساختار سازمانی:

ساختار سازی مجدد معمولاً به دلیل تصمیمات ذهنی مدیران عالی و یا اغلب به دلیل افزایش کنترل نشده واحدهای سازمانی، اتفاق می‌افتد. بااین‌حال، رقابت شدیدتر و نیاز به یافتن راهی برای توسعه، تحلیلگران را وادار می‌کند تا در نگرش خود نسبت به ساختار سازمانی نهادهای اقتصادی تجدیدنظر کنند.

در شرایط واقعی که همه نهادهای اقتصادی دسترسی برابر به عوامل (مواد اولیه، منابع کار، فن‌آوری های تولید و سرمایه مالی) داشته باشند، مزیت رقابتی برای آن دسته از نهادهای اقتصادی است که بهترین ساختار را ایجاد کنند. و یا اینکه با استفاده از همان عوامل تولید و سازمان‌دهی کار بهتر، سرعت و کارایی آن‌ها بیشتر باشد.

ساختار سازمانی چارچوبی برای پشتیبانی از هر سیستم اقتصادی است. و مجموعه‌ای از تقسیمات و مواضع ساختاری است که با روابط تابع، مسئولیت، فناوری، پاسخگویی، وابستگی، هماهنگی، سازگاری و غیره به یک کل واحد پیوند می‌یابد. هرچه روابط بین عناصر سازمانی متنوع‌تر باشد، سیستم اقتصادی پایدارتر است زیرا ساختار سازمانی مسئول یکپارچگی است.

در شرایطی که فضای اقتصادی نوسان زیادی دارد، سختی بیش‌ازحد ساختار سازمانی می‌تواند به سیستم اقتصادی آسیب برساند. انطباق با تغییر شرایط خارجی می‌تواند منجر به از بین رفتن مزایای رقابتی شود. همچنین وخیم‌تر شدن موقعیت بازار و خاتمه سیستم نیز از موارد دیگر اند. درنتیجه ساختار یک شرکت مدرن یا یک نهاد هلدینگ باید دارای انعطاف‌پذیری باشد تا بتواند به‌سرعت حرکت کند.

مبانی طراحی سازمانی

نظریه کلاسیک طراحی سازمانی بیان می‌کند که ساختار سازمانی هر سیستم اقتصادی شامل پنج بلوک اصلی است: هسته عملیاتی، رأس استراتژیک، کارمندان اداری، کارکنان تکنوکرات و کارمندان پشتیبانی.

هسته عملیاتی

هسته عملیاتی متشکل از اپراتورهایی (کارگران عادی) است که کار اصلی را در سیستم اقتصادی متناسب با مأموریت آن انجام می‌دهند. به همین منوال معلمان دانشگاه، پزشکان بیمارستان و بازیگران تئاتر اپراتورهای معمولی سیستم‌های خود هستند.

راس استراتژیک

رأس استراتژیک با مدیریت عالی نظام اقتصادی، ازجمله رهبر مقدم آن و اطرافیان وی در ارتباط است. با اشاره به لیست سیستم‌های مثال قبلی، رئیس دانشگاه با دستیاران و مشاوران، دکتر اصلی بیمارستان با دبیرخانه و مدیر هنری تئاتر با تیم پشتیبانی خود جزو این دسته هستند.

کارمندان اداری

کارمندان اداری سلسله‌ای از مدیران هستند که رأس استراتژیک و هسته عملیاتی را به هم متصل می‌کند. این گروه شامل سرپرستان مستقیم بر اپراتورها یعنی مدیران خط، سرپرستان مدیران خط و… تا معاون مدیرعامل است. بنابراین، هر یک از اعضای ستاد اداری واسطه‌ای در جریان اطلاعات مدیریت است. این دسته تصمیمات و تصمیمات مدیریتی خود را که از ارگان‌های سطح بالاتر (مدیران) دریافت می‌کند و اطلاعات مربوط به انحرافات، پیشنهادهای تغییر و پیش‌نویس تصمیماتی را که نیاز به تصویب بالاتر دارند، پخش می‌کند.

کارکنان تکنوکرات

کارکنان تکنوکرات متشکل از تحلیل‌گرانی هستند که به دنبال ساده‌سازی و استانداردسازی عملکرد یک سیستم اقتصادی مدیریت‌شده هستند. آنها برنامه‌های کاری را ایجاد می‌کنند، سیستم‌های کنترل کیفیت را توسعه می‌دهند و پیاده‌سازی می‌کنند و سیستم‌های برنامه‌ریزی استراتژیک و کنترل مالی را تشکیل می‌دهند.

کارمندان پشتیبانی

کارمندان پشتیبانی درگیر کلیه خدمات سیستم اقتصادی هستند. عملکرد منظم خدمات، تقسیمات ساختاری و افراد را تضمین می‌کنند. این معمولاً شامل یک بخش بازاریابی، خدمات روابط عمومی، امنیت، غذاخوری، سرویس خانه و غیره است. درنهایت، پرسنل پشتیبانی در دستیابی به هدف و مأموریت سیستم سهیم هستند. دامنه عملکردهای کمکی با افزایش تخصص تک‌تک اجزای ساختار سازمانی گسترش می‌یابد.

کلیه تنظیمات سازمانی واحدهای اقتصادی را می‌توان به دو نوع طبقه‌بندی کرد: بوروکراتیک و ارگانیک

بوروکراتیک

پیکربندی بوروکراتیک حاکی از رسمی سازی دقیق عملیات فناوری و مدیریتی، تخصص محدود هر محل کار، سلسله‌مراتب دقیق اقتدار و کنترل روزمره نظم کار است. این پیکربندی معمولاً برای شرکت‌های تولید انبوه با یک چرخه تکنولوژیک ساده است که در شرایط پایدار کار می‌کنند. در شرایط بی‌ثباتی و تغییرات سریع، ساختار سازمانی بوروکراتیک ابتکار عمل فردی را محدود می‌کند، باعث ایجاد نوار قرمز، رویارویی داخلی و فرار از مسئولیت می‌شود، که منجر به کاهش کارایی واحد اقتصادی می‌شود.

ارگانیک

پیکربندی ارگانیک ساختار سازمانی با استفاده متوسط از قوانین رسمی، عدم تمرکز قدرت، انعطاف‌پذیری در توسعه شرکت، در تصویب و اجرای تصمیمات مدیریت و سازگاری بالا با تغییر پویای شرایط محیطی مشخص می‌شود. این پیکربندی به‌طور کامل در تیم‌های پروژه یا گروه‌های کاری هدف اجرا می‌شود.

اطلاعات ذخیره‌شده در پایگاه دانش ساختار سازمانی به‌منظور افزایش ارزش آن برای شرکت، مرتباً ارزیابی و به‌روز می‌شود. درعین‌حال، هر شرکت درمان دانش رسمی و غیررسمی را سازمان می‌دهد، علاوه بر این استفاده از آنها درروند نوآوری به روش خاص خود است. در اکثر قریب به‌اتفاق موارد، ساختار و محتوای قسمت رسمی دانش توسط محصولات و خدمات شرکت تعیین می‌شود. ساختار بخش غیررسمی دانش معمولاً بر اساس رویکردهای استراتژیک مدیریت عالی شرکت است.

منبع: مدل ساختار سازمانی برای شرکت های نوآور

برگرفته از: مدیرنو +

استراتژی مدیریت فروش

در این مقاله از مدیران نواندیش؛ به کشف مهم‌ترین استراتژی‌های مدیریت…

بازاریابی پیشرو

در این مقاله به ۵ قانون طلایی که در بازاریابی…

بازاریابی حرفه‌ ای

در این مقاله از مدیران نواندیش؛ به دانستنی‌های جالب از…

بازاریابی و فروش استارتاپ ها

در این مقاله از مدیران نواندیش؛ به ۹ نکته مهم…

ژئومارکتینگ یا بازاریابی مکان محور

در این مقاله از مدیران نواندیش؛ به اینکه ژئومارکتینگ یا…